Het gelijk van Spinoza

Spinoza staat bekend als de filosoof van de blijdschap. De reden is zowel simpel als veelzeggend. Hij is namelijk eerst en vooral een filosoof van de levensenergie. Er zijn niet veel filosofen die zoals Spinoza de levenskracht centraal stellen. En dan met name de kracht die in ons lichaam zit.

In deze cursus leren we begrijpen waarom Spinoza het lichaam en de emoties zo belangrijk vindt. Hij wordt daar krachtig in ondersteund door het moderne emotie-onderzoek. Emoties vormen het hart van onze hersenen! Zonder emoties kun je onmogelijk overleven. Bovendien zorgen ze voor een stabiel, sociaal leven. Net zo belangrijk is de ontdekking dat onze emoties aan de basis liggen van ons geestelijk leven. Ons brein maakt het namelijk mogelijk dat we onze emoties en daarmee onszelf bewust worden in onze gevoelens. Het is fascinerend om te zien hoe dat gebeurt in onze hersenen.

Onze hersenen zijn, zo laat onderzoek zien, nauw verweven met (de rest van) het lichaam. De hersenen staan niet boven maar in het lichaam. Als we praten over het lichaam, dan praten we over het ‘brain-body’ systeem. Dat is het systeem waaruit wij bestaan. Wij zijn een natuurkracht dankzij dit systeem. En Spinoza was de eerste filosoof die dit op grandioze wijze voorvoeld heeft.

Werkvorm
- Hoorcollege met discussie

Literatuur
- Antonio Damasio, Het gelijk van Spinoza, vreugde, verdriet en het voelende brein (uitgeverij Wereldbibliotheek, ISBN  9789028423787) // facultatief
- Daarnaast worden er teksten aangeleverd door de docent gedurende de cursus

Programma van zes colleges

college 1: introductie via de Ethica
college 2: emoties, het hart van de hersenen
college 3: emoties en gevoelens
college 4: het zichzelf voelende lichaam
college 5: oefenen met het lichaamsgevoel
college 6: lichaam en geest